Dövlət rəmzləri
Konstitusiyanın 23-cü maddəsinə görə, Azərbaycan dövlətinin üç rəmzi var: Dövlət bayrağı, Dövlət gerbi və Dövlət himni. Rəmzin istənilən hissəsinin üzərinə gəlin və ya toxunun, mənası yanda açılacaq.
Dövlət bayrağı
Dövlət bayrağı
Bayraq bərabər enli üç üfüqi zolaqdan ibarətdir: yuxarıda mavi, ortada qırmızı, aşağıda yaşıl.
Rənglərin, ayparanın və ulduzun üzərinə gəlin və ya aşağıdakı düymələrə toxunun.
Mavi zolaq
Bayrağın yuxarı zolağı mavi rəngdədir.
Azərbaycan xalqının türk mənşəyini, türkçülüyü ifadə edir.
Qırmızı zolaq
Orta zolaq qırmızı rəngdədir, aypara ilə ulduz onun üzərində yerləşir.
Müasir cəmiyyət qurmaq və demokratiyanı inkişaf etdirmək əzmini ifadə edir.
Yaşıl zolaq
Bayrağın aşağı zolağı yaşıl rəngdədir.
İslam sivilizasiyasına mənsubluğu ifadə edir.
Aypara
Qırmızı zolağın ortasında, bayrağın hər iki üzündə ağ rəngli aypara təsvir edilir.
Ənənəvi olaraq İslam mədəniyyəti ilə əlaqələndirilir.
Səkkizguşəli ulduz
Ayparanın yanında ağ rəngli səkkizguşəli ulduz təsvir edilir.
Mənası barədə bir neçə yozum var. Ən geniş yayılanına görə, səkkiz guşə ərəb əlifbası ilə yazılmış “Azərbaycan” sözünün səkkiz hərfini bildirir.
- Bərabər enli üç üfüqi zolaq: mavi, qırmızı, yaşıl
- Eninin uzunluğuna nisbəti 1:2
- 1918, 9 noyabr: Azərbaycan Xalq Cümhuriyyəti tərəfindən qəbul edilib
- 1991, 5 fevral: yenidən dövlət bayrağı kimi təsdiqlənib
- 9 noyabr: Dövlət Bayrağı Günü
Dövlət gerbi
Rəsmi təsvir, dəyişdirilmədən
Dövlət gerbi
Gerb şərq qalxanı şəklindədir və iki palıd budağı ilə iki sünbüldən ibarət qövsün üzərində yerləşir.
Gerbin hər hissəsinin üzərinə gəlin və ya aşağıdakı düymələrə toxunun.
Şərq qalxanı
Gerb şərq qalxanı şəklindədir. Qalxanın haşiyəsi və düymələri qızılı rəngdədir.
Qalxan müdafiənin rəmzidir. Şərq forması Azərbaycanın Şərq sivilizasiyasına mənsubluğunu göstərir.
Bayraq rəngləri
Qalxanın fonunda Dövlət bayrağının rəngləri verilib: mavi, qırmızı və yaşıl.
Rənglərin mənası bayraqdakı kimidir: türkçülük, müasirlik və demokratiya, İslam sivilizasiyası.
Səkkizguşəli ulduz
Qalxanın üzərində ağ rəngli, qızılı haşiyəli səkkizguşəli ulduz təsvir edilib.
Gerbdə ulduz çox vaxt Günəşin rəmzi kimi izah olunur.
Alov
Ulduzun mərkəzində qırmızı alov təsviri var.
Azərbaycanın qədim adı olan “Odlar yurdu”nu təmsil edir.
Palıd budağı
Qalxanın altındakı qövsün bir tərəfi yaşıl palıd budağıdır.
Palıd güc, möhkəmlik və uzunömürlülük rəmzidir.
Sünbül
Qövsün o biri tərəfi sarı rəngli sünbüllərdən ibarətdir.
Sünbül bolluğun, bərəkətin və zəhmətin rəmzidir.
- 1993, 19 yanvar: Ali Sovet tərəfindən qəbul edilib
- Əsası: Azərbaycan Xalq Cümhuriyyəti dövründə, 1919–1920-ci illərdə hazırlanmış layihə
- Gerbin təsviri Konstitusiya Qanunu ilə müəyyən edilir
Dövlət himni
Dövlət himni
“Azərbaycan marşı” Azərbaycan Respublikasının Dövlət himni kimi təsdiq edilib.
Notların, sözlərin və tarixlərin üzərinə gəlin və ya aşağıdakı düymələrə toxunun.
Musiqi
Himnin musiqisi Üzeyir Hacıbəyovundur.
Üzeyir Hacıbəyov Azərbaycan bəstəkarlıq məktəbinin banisi, müsəlman Şərqinin ilk operası olan “Leyli və Məcnun”un müəllifidir.
Sözlər
Himnin sözləri Əhməd Cavadındır.
Əhməd Cavad Azərbaycan Xalq Cümhuriyyəti dövrünün tanınmış şairidir. Şeir “Azərbaycan marşı” adı ilə yazılıb.
1919
Marş Azərbaycan Xalq Cümhuriyyəti dövründə yaranıb və dövlət himni kimi qəbul olunub.
Sovet dövründə himn kimi səslənməyib, müstəqillik bərpa olunandan sonra yenidən dövlət himni olub.
27 may 1992
“Azərbaycan Respublikasının Dövlət himni haqqında” Qanunla “Azərbaycan marşı” dövlət himni kimi təsdiq edilib.
Himn səslənəndə ayağa qalxmaq və sükut saxlamaq qəbul olunmuş hörmət qaydasıdır.
- Musiqi: Üzeyir Hacıbəyov
- Söz: Əhməd Cavad
- 1992, 27 may: “Azərbaycan Respublikasının Dövlət himni haqqında” Qanun
Himnin sözləri
Azərbaycan! Azərbaycan! Ey qəhrəman övladın şanlı Vətəni! Səndən ötrü can verməyə cümlə hazırız! Səndən ötrü qan tökməyə cümlə qadiriz! Üçrəngli bayrağınla məsud yaşa! Üçrəngli bayrağınla məsud yaşa!
Minlərlə can qurban oldu, Sinən hərbə meydan oldu! Hüququndan keçən əsgər, Hərə bir qəhrəman oldu! Sən olasan gülüstan, Sənə hər an can qurban! Sənə min bir məhəbbət Sinəmdə tutmuş məkan!
Namusunu hifz etməyə, Bayrağını yüksəltməyə Namusunu hifz etməyə, Cümlə gənclər müştaqdır! Şanlı Vətən! Şanlı Vətən! Azərbaycan! Azərbaycan! Azərbaycan! Azərbaycan!
“Hər bir vətəndaş Azərbaycan Respublikasının dövlət rəmzlərinə — bayrağına, gerbinə və himninə hörmət etməlidir.”
Azərbaycan Respublikasının Konstitusiyası, 75-ci maddə
Mənbələr: Azərbaycan Respublikasının Konstitusiyası (23-cü və 75-ci maddələr); “Azərbaycan Respublikasının Dövlət himni haqqında” Qanun (27 may 1992); Azərbaycan Respublikası Prezidentinin rəsmi saytı, “Dövlət rəmzləri” bölməsi. Saytdakı təsvirlər tanışlıq məqsədi daşıyır; rəmzlərin rəsmi təsvirləri qanunla təsdiq edilmiş nümunələrdir.